lees voor knop

twee vrouwen aan tafel, een vrouw gebruikt een leespen

Koninklijke Visio heeft met financiële steun van Stichting Novum de samenwerking met de afdeling Neurowetenschappen van het Erasmus MC geïntensiveerd met de bijzondere leerstoel Visuele informatieverwerking. De reguliere kosten van de leerstoel betaalt het Erasmus MC. Sinds september 2013 bekostigt Stichting Novum de extra kosten van projectuitvoering, zoals reis- en congreskosten en draagt bij aan een aantal promotieplaatsen. De samenwerking maakt het mogelijk om kennisontwikkeling en praktijkgericht handelen met elkaar te verbinden.

Zien doen we niet alleen met onze ogen. Ook de hersenen zijn actief betrokken bij het doorsturen en verwerken van de beelden die via de ogen binnenkomen. Wanneer de hersenen de beelden niet goed registreren of verwerken, kunnen visuele stoornissen ontstaan. De missie van de bijzondere leerstoel Visuele informatieverwerking is tweeledig: allereerst om een bijdrage te leveren aan het vroegtijdig diagnosticeren van aandoeningen waarbij de visuele informatieverwerking is aangedaan. Ten tweede om interventies te beoordelen op hun toepasbaarheid en effectiviteit. Bij het onderzoek wordt veel gebruikgemaakt van de registratie van oogbewegingen met behulp van een eye tracker om de reactie op visuele stimuli nauwkeurig te meten. De ontwikkeling van deze vernieuwende techniek is mede mogelijk gemaakt door een subsidie van Stichting Novum. Concreet ligt de focus van het onderzoek op de vroegdiagnostiek van visuele (ontwikkelings)stoornissen bij kinderen en volwassenen, de gezichtsvelduitval bij vooral glaucoom en de achteruitgang in visuomotorische coördinatie bij ouderen met neurodegeneratieve aandoeningen als de ziekte van Alzheimer en de ziekte van Parkinson.

In 2015-2016 is het onderzoek naar de visuele ontwikkeling bij extreem te vroeg geboren kinderen gecontinueerd. Eerdere onderzoeken hebben aangetoond dat deze groep kinderen een sterk verhoogd risico heeft op problemen met visuele waarneming op latere leeftijd. Door gebruik te maken van de eye tracker kunnen deze risicokinderen op jonge leeftijd worden getraceerd. Bij dit onderzoek werkt de leerstoel intensief samen met de afdeling Neonatologie van het Sophia Kinderziekenhuis van het Erasmus MC. Deze afdeling maakt hersenscans van deze kwetsbare groep kinderen. Door imaging- en eye tracking-gegevens met elkaar te combineren komen eventuele visuele verwerkingsproblemen bij kinderen eerder aan het licht.

Binnen de leerstoel is een nieuwe methode ontwikkeld om het gezichtsveld te meten.

Door bij volwassenen met een eye tracker de oogbewegingen te meten in reactie op een lichtstipje dat ergens in de periferie verschijnt, is de functionele achteruitgang van het gezichtsveld als gevolg van glaucoom vroegtijdig op te sporen. Glaucoom is een veel voorkomende oorzaak van slechtziendheid bij volwassenen. Bij glaucoom wordt het gezichtsveld vanuit de periferie geleidelijk kleiner. Omdat dit vrijwel ongemerkt gebeurt, wordt de diagnose vaak pas in een laat stadium gesteld. In dit onderzoek heeft Koninklijke Visio in de afgelopen jaren nauw samengewerkt met het Oogziekenhuis Rotterdam en met de Vision Research Foundation in India.

In samenwerking met de afdelingen Neurologie en Geriatrie van het Erasmus MC is onderzoek verricht naar de achteruitgang in oog-handcoördinatie bij Alzheimer- en Parkinsonpatiënten. Neurodegeneratieve ziekten zoals Alzheimer en Parkinson verstoren namelijk al in een vroeg stadium de samenwerking tussen visuele informatie en motoriek. Een deelonderzoek wordt uitgevoerd om na te gaan in hoeverre de coördinatie van visuele en motorische activiteiten door oefening kan verbeteren. Dit kan onder andere van belang zijn voor het herstel van patiënten met niet-aangeboren hersenletsel, zoals na een herseninfarct. Verstoringen in de samenwerking tussen het vestibulaire en het visuele systeem vormen een belangrijke oorzaak van vallen bij ouderen. Inzicht in deze processen kan mogelijk in de toekomst ingezet worden voor de revalidatie bij Koninklijke Visio.

Voor Koninklijke Visio is het van belang dat de kennis over visuele informatieverwerking niet alleen bij de academische centra blijft. De bijzondere leerstoel Visuele informatieverwerking werkt dan ook samen met visuele revalidatiecentra om de kennis toepasbaar te maken. Studenten van de Neuroscience Research Masteropleiding en promovendi van de afdeling Neurowetenschappen van het Erasmus MC kunnen wetenschappelijke onderzoeksprojecten uitvoeren bij Koninklijke Visio. In 2017 loopt de subsidie van Stichting Novum af. In 2016 is besloten de samenwerking tussen Koninklijke Visio en het Erasmus MC op dit punt voort te zetten. Inmiddels is een vervolgaanvraag ingediend en gehonoreerd.

Financiële bijdrage aan de bijzondere leerstoel Visuele informatieverwerking